Cinsel yolla bulaşan en önemli hastalıklar ve enfeksiyon ajanları şunlardır:

HIV/AIDS: insan bağışıklık yetmezliği virüsü

Hepatit B: Hepatit B virüsü

Firengi: Treponoma pallidum

Bel soğukluğu: Neisseria Gonorrhoea

Chlamydia enfeksiyonları: Chylamydia trachomatis

Trichomoniasis: Trichomonas vaginalis

Kankroid: Haemophilus ducreyi

Genital uçuk: Herpes simpleks virüsü

Genital siğil: insan papillom virüsü
 

Bazı ülkeler HIV/AIDS'li insanlara vize verilmesine ve ülkeye girmelerine kısıtlandırmalar getirmiştir. HIV ile enfekte olmuş bir kişinin bir yere seyahat etmeden önce detaylı bir değerlendirme ve tavsiye almak için şahsi doktoruna başvurması gerekir. Dünya Sağlık Örgütü; sadece kişinin HIV durumuna dayanılarak ülkeye girişte bir kısıtlama yapılamayacağını savunur.

Hastalık Nasıl Bulaşır?

Bu enfeksiyonlar korunmasız cinsel ilişkiyle bulaşır. Hepatit B, HIV ve frengi; ayrıca mikroplu kan ve kan ürünleri, enjeksiyon amacıyla kullanılan şırınga ve iğneler ve akupunktur, piercing ve dövme yapılırken kullanılan ve steril olmayan aletler yoluyla bulaşabilir.

Klinik belirtiler

Genital ülser, pelvis iltihabı hastalığı, idrar yolu akıntısı ve vajinal cerahat. Ancak enfeksiyonların çoğu belirtisizdir.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar; akut hastalık, kısırlık, uzun vadede sakat kalma ve ölümün, aynı zamanda da milyonlarca erkek, kadın ve çocuğun karşılaştığı ciddi tıbbi ve fizyolojik sonuçların baş sebeplerindendir.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar; kendi başlarına zaten ciddi hastalıklar yaratmalarının yanı sıra HIV enfeksiyonu riskini de arttırırlar. Tedavi edilmemiş bir hastalığın varlığı (ülseratif veya ülseratif olmayan), HIV ile enfekte olma riskini ve enfeksiyonu bulaştırma riskini 10 kata kadar arttırabilir. Diğer taraftan da, cinsel yolla bulaşan diğer hastalıkların erken teşhisi ve iyi tedavi edilmesi, HIV enfeksiyonunun yaygınlığını % 40'a kadar düşürebilir. Bu yüzden, cinsel yolla bulaşan tüm hastalıkların önlenmesi ve tedavisi, HIV enfeksiyonunun önlenmesi için de önemlidir.

Hastalıklar Nerelerde Görülür?

Tüm dünyada yaygındır. Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar eski çağlardan beri bilinmektedir, hala da başlıca bir kamu sağlığı sorunudur ve 1980'lerde HIV/AIDS'in ortaya çıkmasıyla daha da komplike bir hale gelmiştir. Dünyada her yıl yaklaşık 340 milyon tedavi edilebilir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon vakası (chlamydia enfeksiyonları, bel soğukluğu, frengi, trichomonas enfestasyonu) meydana geldiği tahmin edilmektedir. Normalde tedavi edilmesi daha zor olan viral enfeksiyonlar birçok toplumda çok yaygındır. Genital uçuk, genital ülserin başlıca sebebi olmaya başlamıştır. İnsan papilom virüsünün alt türleri de servikal kanserle ilişkilidir.

Yolcular İçin Risk Var mıdır?

Bazı yolcular için enfeksiyon riski fazla olabilir. Riskler ve önleyici tedbirler hakkında bilgiye sahip olmama ve aynı zamanda da seyahat ve turizm sektörünün tesadüfi partnerler ile cinsel birlikteliğin gerçekleşmesi olasılığını kolaylaştırması gibi durumlar, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara maruz kalma riskini arttırır. Uluslararası seyahatler sırasında gerçekleşen ve korunmadan girilmiş cinsel ilişkiler, bazı gelişmiş ülkelerde yüksek oranda cinsel yolla bulaşan hastalığa yol açmıştır.

Cinsel ilişki yoluyla bulaşmanın (heteroseksüel, homoseksüel-anal, oral ve vajinal ilişkiler) yanı sıra, bu enfeksiyonların çoğu, enfekte anneden henüz doğmamış veya yeni doğmuş bebeğine geçebilmektedir. Hepatit B, HIV ve frengi, ayrıca mikroplu kan ve kan ürünlerinin nakli ve mikroplu iğnelerin kullanımı ile de bulaşır.

Evde ya da işyerindeki günlük tesadüfi temaslardan cinsel yolla bulaşan hastalıkların bulaşması riski kesinlikle yoktur. Enfekte kişilerle aynı toplu taşıma aracını (ör. uçak, yat, otobüs, araba, tren) paylaşan insanların enfeksiyon kapma riski yoktur. HIV ya da cinsel yolla bulaşan diğer hastalıkların böcek ısırıkları ile bulaştığı yönünde bir kanıt yoktur.

Önlemler

Erkek ya da kadın prezervatiflerinin, doğru kullanıldıkları zaman; HIV ve cinsel yolla bulaşan hastalıkların bulaşmasını önlemekte ve istenmeyen gebelik riskini azaltmakta etkili olduğu kanıtlanmıştır.

Lateks prezervatifler oldukça ucuz ve çok güvenilirdir ve hiçbir yan etkiye sahip değildirler. Kaliteli prezervatifler, cinsel ilişki sırasında doğru ve uygun şekilde kullanıldıkları zaman, HIV ve cinsel yolla bulaşan hastalıkları etkili bir biçimde önlerler.

Bir erkek, cinsel ilişki sırasında prezervatifini her defasında başlangıçtan bitişe kadar mutlaka kullanmalıdır ve bir kadın da partnerinin bir prezervatif kullandığından emin olmalıdır.

Kadınlar kendilerini cinsel yolla bulaşan hastalıklardan bir kadın prezervatifi kullanarak da koruyabilir.

Tedavi

Cinsel yolla bulaşan hastalıklara ait semptomlar ve işaretler gösteren yolcular tüm cinsel faaliyetlerini sona erdirmeli ve hemen tıbbi yardıma başvurmalıdır. Semptomların olmaması enfeksiyonun olmadığını garanti etmez, bunun için korunmadan cinsel ilişki yaşayan kimselerin, enfeksiyon kapıp kapmadıklarını saptamak için mutlaka test yaptırmaları gerekir. HIV testinin daima gönüllü olarak ve  danışarak yapılması gerekir.

Örneğin kankroid, chlamydia, frengi ve bel soğukluğu gibi bakteriler tarafından cinsel yolla bulaşmış olan enfeksiyonlar kolayca tedavi edilebilir ancak bunların birden fazlasına karşı etkili olabilecek tek bir antimikrobiyal ilaç yoktur. Ayrıca, bu bakterilerin çoğu, dünyanın her bölgesinde, penisilin ve diğer antimikrobiyal ilaçlara karşı artmış direnç göstermişlerdir.

Hepatit B, genital uçuk ve genital siğil gibi cinsel yolla bulaşmış olan viral enfeksiyonların tedavisi; özelleşmiş bir tedavi bulunmadığı için genellikle yetersizdir ve iyileşme çok zor olur. Bu olay; son evreleri AIDS'e neden olan ve değişmez bir biçimde ölümle sonuçlanan HIV enfeksiyonu için de aynıdır. Antiretroviral ilaçlar, HIV virüsünün vücutta tamamen yok olmasını sağlayamaz, tedavi çok pahalı ve komplekstir, bu yüzden de birçok ülkede bu imkanlara sahip merkezler az bulunur.