|
İnsandan insana nasıl bulaşır?
Influenza
A/ (H1N1) (Domuz Gribi) A/(H1N1), mevsimsel gribin bulaştığı gibi bulaşmakta olduğu düşünülmektedir. Kişiden kişiye genellikle öksürme, hapşırma gibi solunum yoluyla bulaşır. Bazen de hasta insanların ağız ve burunlarına temas etme yoluyla da bulaştığı bildirilmiştir. Hasta bir kişinin öksürüğü ya da hapşırığından çıkan damlacıkların masa gibi bir yüzeye temas etmesinin ardından başka bir kişinin bu masaya elle dokunması, ardından ellerini yıkamadan gözlerine, ağzına veya burnuna dokunması sonucu hastalık kişiden kişiye geçebilir.
Hasta kişi, hastalık belirtileri görülmeden 1 gün önceden başlayarak; hastalandıktan sonraki 7 gün ve daha fazla gün boyunca bulaştırıcıdır. Bu da kişinin domuz gribi hastalığına yakalandığını daha henüz öğrenmemişken bulaştırıcı olduğunu göstermektedir. Çocuklar, özellikle küçük çocuklar, potansiyel olarak daha uzun süre bulaşıcı olabilir.
Hastalığa yakalanmamak için ne yapmak gerekir?
İnsanlar için geliştirilmiş bir aşısı henüz yoktur. Hastalıktan korunmak için rutin önlemleri uygulamak gerekir. Bu önlemler:
-
Öksürdüğünüzde ya da hapşırdığınızda ağzınızı ve burnunuzu bir kağıt mendille kapatınız. Kullandığınız mendili hemen çöpe atınız.
-
Öksürdükten veya hapşırdıktan sonra ellerinizi bol su ve sabunla yıkayınız. En az 15 ila 20 saniye yıkama önerilir. Alkolle temizleme de tercih edilebilir.
-
Ağzınıza, burnunuza ve gözlerinize dokunmaktan kaçının. Çünkü virüs ellerinizle başka kişilerle tokalaşma yoluyla da bulaşabilmektedir.
-
Hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
-
Genel sağlığınıza dikkat ediniz.
-
İyi uyuyun, fiziksel aktivitelerde bulunun, stresten kaçının, bol sıvı alın ve iyi beslenin
-
Bu hastalıkla kontamine olmuş olabilecek yüzeylere temas etmekten kaçının.
Tedavisi var mı?
Oseltamivir veya zanamivir kullanımı
Influenza A/ (H1N1) (Domuz Gribi) önlenmesinde CDC tarafından tavsiye edilmektedir. İlaç kullanımı hastalığın seyrini hafifletmekte ve daha hızlı bir iyileşmeyi sağlayabilmektedir. Bunun yanı sıra ciddi komplikasyonların da gelişmesi engellenmiş olur. Antiviral ilaçlara, semptomların görülmeye başlamasından itibaren ilk 2 gün içinde başlanması gerekir.
Çocuklarda acil tıbbi yardım gerektiren durumlar şunlardır:
-
hızlı nefes alma ya da solunum güçlüğü
-
mavimsi cilt rengi
-
yeterince sıvı alamama
-
uyanamama ya da uyaranlara cevap verememe
-
huzursuzluk
-
grip benzeri semptomlara ek olarak ateş ve şiddetli öksürük
-
döküntü
Yetişkinlerde acil tıbbi yardım gerektiren durumlar şunlardır:
-
solunum güçlüğü veya nefes darlığı
-
göğüs ya da karın içinde ağrı veya basınç
-
ani baş dönmesi
-
konfüzyon
-
şiddetli bulantı ve kusma
Kaynak:CDC
|