Uçak Mürettebatına Yönelik Influenza A/ (H1N1)
(Domuz Gribi) Rehberi
Influenza A/ (H1N1)(Domuz Gribi)

Domuz Gribi halen salgın şeklinde bazı ülkelerde görülmeye devam etmektedir. Yayılımı insandan insana bulaşma şeklinde olmaktadır. Hastalığa yakalanmış kişilerin öksürmesi ve hapşırması ile etrafa yayılan virüsler solunum yoluyla bulaşmaktadır. Ayrıca mikrop bulaşmış yüzeylere ( hastalık taşıyan kişi ile tokalaşma, hapşıran ve öksüren kişilerin ağız ve burunlarından çıkan tükürük zerreciklerinin masa koltuk ve benzeri eşyalara bulaşması) temas eden eller vasıtasıyla bulaşabilir. El hijyenine dikkat edilmemesi mikrobun bulaşmasında önemli rol oynamaktadır. Domuz gribinin belirtileri, insanlarda görülen mevsimsel grip belirtileri ile benzerdir. Bu belirtiler, şeklindedir. Bazı vakalarda bunlara ek olarak ishal, bulantı ve kusma da görülebilir.
Uçağa Biniş Sırasında Yapılacaklar

Uçak mürettebatı veya yolcular uçağa binmeden önce grip belirtileri (ani başlayan ateş, yaygın vücut ağrısı, öksürük, boğaz ağrısı, baş ağrısı, üşüme ve halsizlik) gösteriyor ise uçağa binmemelidirler. Uçağa biniş sırasında yolcuları karşılayan personel uçağa binenleri gözlemleyerek bu konuda titiz davranmalıdır.
Uçuş Sırasında Yapılacaklar.
  Uçuş sırasında domuz gribine ait olası belirtileri gösteren yolcu ya da personelle karşılaşılabilir. Bu durumda yapılacaklar aşağıdaki şekilde önerilmektedir:
  • Çok az sayıda personel hastalık şüphesi olan kişiyle doğrudan temas etmelidir.
  • Uçuş güvenliğinden taviz vermeden hasta kişi diğer yolculardan ayrı tutulmalıdır. Mümkünse yolcunun önündeki, arkasındaki ve yanındaki bir sıra koltuk boşaltılmalıdır. Mümkün olmadığı durumlarda; ön, arka ve yan koltuklarda oturan yolcuların cerrahi maske kullanması sağlanmalıdır.
  • Hasta yolcuya, cerrahi maske takılmalıdır.
  • Eğer cerrahi maske takamıyor ise hasta kişiye bir mendil bularak hapşırma veya öksürme esnasında ağzını ve burnunu kapatmasını istenmelidir.
  • Personel hasta kişiye yardım ederken eldiven kullanmalıdır. Eldiven kullanıldıktan sonra dikkatlice çıkarılmalı, imha edilmeli ve eller hemen yıkanmalıdır. Vücut sıvılarına (tükürük, balgam, burun akıntısı, kusmuk gibi) temas edildikten sonra da eller hemen su ve sabunla dikkatlice yıkanmalıdır. Eldivenler yıkanmamalı ve yeniden kullanılmamalıdır.
  • Hasta kişiyle yakın temasta bulunacak olan personel, cerrahi maske kullanmalıdır.
  • Personel hasta kişiyle temastan sonra, maske ve eldivenini çıkardıktan sonra ve ortak kullanımı olan yüzeylere dokunduktan sonra ellerini dikkatlice sabun ve su ile yıkamalıdır.       - Sabun kullanımının mümkün olmadığı zamanlarda, alkol bazlı el yıkama solüsyonu/mendili kullanınız.
  • Grip belirtileri olan bir kişi tespit edildiğinde, inişe geçmeden önce inilecek havaalanındaki “Havaalanı Sağlık Denetleme Merkezi”ne kaptan pilot tarafından kule vasıtasıyla durum rapor edilmelidir. Havaalanı Sağlık Denetleme Merkezi; uçak ülkeye indiği zaman uygun müdahaleye hazır olmalı ve İl Sağlık Müdürlüğü’ne bildirim yapmalıdır.
  • Uluslar arası veya ülke içinde uçuş yapan uçakta hasta bir kişi bulunuyor ise, uçuş mürettebatı hemen Havaalanı Sağlık Denetleme Merkezi ile iletişime geçmelidir.
  • Uçağın havalandırma ve klima sistemi tüm yolcu ve mürettebat uçağı boşaltana kadar çalıştırılmalıdır. Bu tip vakaları taşıyan uçaklar yeni sefere çıkmadan önce dekontaminasyon ve dezenfeksiyon işleminden geçirilmelidir.
Uçuş Sonlandıktan Sonra Hastayla Temasa Geçmiş Olan Mürettebat için Alınacak  Önlemler
Uçuş sırasındaki şüpheli vaka sağlık birimine devredildikten sonra şüpheli vaka ile temas eden personel yedi gün boyunca grip belirtileri konusunda takip edilmelidir. Eğer grip belirtileri çıkarsa aşağıdaki önlemler tavsiye edilmelidir:
  • İvedilikle hekime başvurunuz,  (112 - 184 - (0212) 444 77 34 numaralarını arayınız)
  • İşyerinize haber veriniz,
  • Seyahat etmeyiniz,
  • Olabildiğince yüz yüze görüşmeleri az yapınız,
  • Başka kişilerin bulunduğu ortamlarda öksürme ve hapşırma yoluyla yayılan zerreciklerin sayısını azaltmak için yüz maskesi takınız,
  • Eğer ülke dışında bir yerde hastalığa yakalandıysanız bulunduğunuz ülkedeki size uygun tıbbi hizmeti verecek yerle temasa geçiniz.
Uçuş Mürettebatının Bireysel Korunma İçin Alması Gereken Önlemler:

Çalışanlar, korunmak ve yeni çıkan bu virüsün hava yolu ile yayılmasını engellemek için aşağıdaki önerilere uymalıdır.

        1. El Yıkama: Özellikle hapşırdıktan ve öksürdükten sonra ellerinizi su ve sabun ile yıkayınız. Alkol bazlı el temizleyicileri de etkili olmaktadır. Ellerinizi yıkamadan önce gözlerinize, ağzınıza ve burnunuza dokunmaktan kaçınınız.

        2. Öksürürken ve hapşırırken burnunuzu ve ağzınızı tek kullanımlık mendille kapatınız ve kullandığınız mendili çöp sepetine atınız. 

        3. Eğer hastaysanız evde istirahat ediniz. Evde istirahat etmek, hastalığın diğer insanlara bulaşmaması için önemli bir tedbir olduğu gibi komplikasyon gelişmesini önlemek için de gereklidir.

        4. Eldiven Kullanımı: Uçak mürettebatı, hastalığın bulaşabileceği yüzeylere (hasta yolcuların oturdukları yerler, kullandıkları eşyalar ve tuvaletler) doğrudan temas durumunda, plastik, tek kullanımlık eldivenler kullanmalıdır. Bu eldivenler daha sonra başka bir işlem için kullanılmamalıdır. Hasta ile ilgilenen personel, kirlenmiş olan eldivenler ile başka yüzeylere temas etmemeli, eldivenli veya eldivensiz olarak ellerini yıkamadan kendi yüzüne (özellikle ağız, burun ve gözlerine) dokunmaktan kaçınmalıdır.

        5. Yüz Maskeleri: Domuz gribi belirtilerini gösteren kişiler uçakla yolculuk yapmamalıdır. Eğer uçuş sırasında bir yolcuda grip belirtileri gözlenirse, kişinin hapşırma ve öksürmesi yoluyla uçağa yayılan damlacıkların sayısını azaltmak için cerrahi maske takması sağlanmalıdır. Aynı şekilde, görevli personel de maske kullanmalıdır. Tek kullanımlık yüz maskeleri bir daha kullanılmamalıdırlar.
2008 © Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
Kemankeş Cad. Karamustafapaşa Sk.No:21 34425 Karaköy / Beyoğlu / İSTANBUL
Tel:(0212) 293 36 74(8 hat) / Fax: (0212) 293 36 83