Omurilik ve beynin etrafını saran zarın iltihabına Menenjit denir.

Etken

12 serotipi bilinen Neisseria meningitidis bakterisi. Meningokokkal hastalığa ait birçok vaka; A, B ve C serogrupları nedeniyle oluşur. Y ve W-135 serogrupları daha nadiren enfeksiyona neden olur. Afrika'daki salgınlar genellikle A tipi Neisseria meningitidis nedeniyle meydana gelir.

Bulaşma Yolu

Menenjit mikrobu hastalıklı insanın burun veya boğaz akıntılarının direkt kapalı teması ile yayılır.Birçok insanda hiç hastalık belirtisi olmadan ağız ve burunlarıyla mikropları taşıyabilirken diğerlerinde çok ciddi belirtiler gelişebilir.

Hastalığın Seyri

Enfeksiyonların çoğu klinik hastalığa yol açmaz. Enfekte olan birçok kişi bakterinin hasta olmadan taşıyıcısı olur ve diğer kişileri enfekte eden bir kaynak ve depo haline gelir. Genel olarak; meningokokkal hastalığa karşı duyarlılık yaş artışıyla doğru orantılı olarak azalır, ancak risk oranında ergenler ve genç yetişkinlerde küçük bir artış gözlenir. Hastalığın belirtileri mikropla temastan sonra 2 ile 10 gün arası görülebilir, genellikle de 5 gün içinde görülür. Meningokokkal menenjit; yoğun baş ağrısı, ateş, mide bulantısı, kusma, fotofobi ve boyun tutulması ve ilaveten çeşitli nörolojik işaretler ile ani olarak başlar. İyi koşullardaki sağlık birimlerindeki antimikrobiyal tedavi uygulansa da vakaların % 5-10'unun ölümle sonuçlanma ihtimali vardır. Kurtulan hastaların % 20'sinde kalıcı nörolojik hastalık görülür. Bakterilerin kan dolaşımına hızlıca yayıldığı meningokokkal septisemi, meningokokkal hastalığın az görülen bir şeklidir ve dolaşımın çökmesi, kanamalı cilt döküntüleri ve yüksek ölüm oranı ile karakterizedir.

Coğrafi Dağılım

Yerel salgınlara dünyanın her yerinde rastlanılabilir. Ilıman bölgelerde, vakaların çoğu kışın meydana gelir. Kapalı ve kalabalık mekanlarda da lokal salgınlar görülebilir (ör. yurtlar, askeri kışlalar). Sahra altı Afrika'daki, kıtayı Senegal'den Etiyopya'ya kadar olan bir çizgi (Afrika "menenjit kuşağı") ile bölen alanda, kuru mevsim (Kasım-Haziran) sırasında büyük salgınlar meydana gelir.

* Endüstrileşmiş ülkelere giden yolcular için hastalık riski azdır. Meningokokkal C hastalığı okullarda, fakültelerde, askeri kışlalarda ve çok sayıda ergen ve genç yetişkin topluluğunun olduğu diğer yerlerde ortaya çıkar.

* Mekke'ye giden hacı adayları risk altındadır.

Yolcular için Risk

Genellikle düşüktür. Ancak, eğer yolcular kalabalık alanlarda bulunuyorsa ya da Sahel menenjit kuşağındaki gibi geniş topluluk göçleri içerisinde yer alırlarsa, bir riskten söz edilebilir. Kamp ve yurtlarda kalan yolcular arasında da (genellikle genç yetişkinler) lokal salgınlar da zaman zaman görülebilir.

Meningokok Aşısı (bkz. Zorunlu Aşılama)

Meningokokkal menenjitin ortaya çıktığı bilinen ülkelere giden yolcular için aşı gereklidir.  Hacı adaylarından dörtlü aşı (A, C, Y, W-135) sertifikası talep edilmektedir. Aşı 2 yıl koruma sağlamaktadır.

Önlemler

Kapalı ve kalabalık mekanlardan uzak durunuz. Meningokokkal hastalığa sahip bir kişi ile yakın temas kurduğunuzda, hemen kemoprofilaksi kapsamlı bir tıbbi yardıma başvurulmalıdır.