Etken

Tifo basili olan ve sadece insanları enfekte eden Salmonella typhi. Benzer paratifo ve bağırsak hummaları, Salmonella'nın evcil hayvanları ve insanları enfekte edebilen diğer türleri ile bulaşmaktadır.

Bulaşma Yolu

Enfeksiyon; mikroplu (özellikle de kanalizasyonun karıştığı) yemek ve suyun tüketilmesi ile bulaşır. Tifo basili adı verilen bu mikrop, çoğunlukla tifolu hastaların dışkılarında veya idrarlarında, kanlarında, tükürüklerinde veya vücutlarında görülen deri döküntülerinde bulunur. Tifo salgınına, lağım suları karışmış içme suları veya lağım suları ile mikroplanmış yiyecek maddeleri neden olur. Salgın daha ziyade yaz ve sonbahar aylarında görülür.  Sinekler, enfeksiyonu besinlere aktarabilir ve bu da insanda enfeksiyon oluşturmaya yetebilir.

Hastalığın Seyri

Hastalık, mikrop vücuda girdikten yaklaşık 7-15 gün sonra ortaya çıkar. Hastalığın ilk günlerinde yorgunluk ve baş ağrıları görülür. Fakat hasta yatmak ihtiyacını hissetmez. Birkaç gün sonra ateş yavaş yavaş yükselmeye başlar. İştahsızlık, baş ağrısı, burun kanaması, bronşit, mide ve bağırsak bozuklukları ile birlikte ishal görülür. İlk belirtilerin ortaya çıkmasını takip eden birkaç gün içinde ateşi daha da yükselir. Göğsünde karnında ve sırtında pire ısırığına benzeyen kırmızı lekeler belirir. Bu günler içinde tansiyon düşer, nabız da yavaşlar. Hastalığın üçüncü haftasında karın gerginleşir ve şişer. Dışkı ise yumuşaklaşır, bağırsak kanamaları görülebilir. Bademcikler iltihaplanmış, hasta zayıflamıştır. Üçüncü haftanın sonlarından itibaren, ateş düşmeye ve diğer belirtiler kaybolmaya başlar. tifo kalbi, beyni, böbrekleri, akciğerleri, karaciğeri, göz ve kulak sinirlerini etkiler. Bu nedenle iyi tedavi şarttır. Hastaya süt, yoğurt, ayran, hoşaf, meyve suları, limonata, portakal suyu, yumurta sarısı, yumurtalı çorbalar, iki kere çekilmiş etten yapılmış köfteler, sebze ve meyve püreleri verilir. Çok su içirilir.

Coğrafi Dağılım

Risk özellikle, Batı Afrika, Güney Asya'da özellikle Hindistan alt kıtasında ve Peru'da yüksektir.

Yolcular için Risk

Hastalıklı bölgelere gidecek tüm yolcular potansiyel tifo riski altındadırlar,ancak risk, konaklama, sıhhi tesisat ve besin hijyeni standardının yüksek olduğu turist ve iş merkezlerinde düşüktür.

Tifo Aşısı

Temiz içme suyunun ve yiyeceğin hassasiyetle seçilmesi tifoyu önlemede aşıdan daha önemlidir (bkz. Güvenli Olmayan Yiyecek ve İçeceklerden Sakınmak İçin Önlemler) Tifo riskinin yüksek olduğu bölgelere gidecek olan yolcular, özellikle de bir aydan fazla kalacak kimseler, yetersiz hijyen koşullarına maruz kalanlar, antibiyotiğe dirençli organizmaların var olabileceği yerleri ziyaret edecek olan kimselerin mutlaka aşı yaptırmaları gerekir.

Önlemler (bkz. Yolcu İshali)

Aşılanmış bireyler dahi kontamine su ve yiyecek tüketiminden kaçınmalıdırlar. Yemek ve su yoluyla geçen enfeksiyonlara karşı alınan tüm önlemler alınmalıdır.