2009 H1N1 Pandemisi, Ukrayna'da durum

Ukrayna Sağlık Bakanlığı ülkenin batı kesiminde meydana gelen alışılmışın dışında yüksek seviyede solunum yolu hastalıkları aktivitesinin görülmesi ve bununla ilişkilendirilen ölümlerin ve hastanede tedavi görenlerin olduğunu DSÖ’nün ülke ofisi aracılığıyla DSÖ’ye bildirmiştir.

Ukrayna Sağlık Bakanlığı salgından en çok etkilenen bölgelerden ikisinden gelen akut solunum yolu hastalığı olan hastalardan alınan 30 numunenin 11’inde pandemik influenza ile ilgili olarak yapılan RT-PCR testinin pozitif (+) çıktığını 30 Ekim 2009 tarihinde duyurmuştur. Testler Ulusal İnfluenza Merkezi’nin de dahil olduğu Kiev’de bulunan iki laboratuarda yapılmıştır. Testlerle ilgili doğrulama testleri DSÖ İnfluenza İşbirliği Merkezi’nde gerçekleştirilecektir.

Durum çok hızlı değişmektedir ve Ternopil, Lviv, Ivano-Frankinsk ve Chernintsi bölgelerinde yüksek seviyede akut solunum yolu hastalığı (ARI) ve influenza benzeri hastalık (ILI) aktivitesi gözlemlenmektedir. Bu bölgelerde hastalığın yayılımının yüksek düzeyde olması, hastaneye başvuranların sayısının yüksek olmasıyla ve ölümle ilişkilendirilen ciddi akut solunum yolu hastalığı belirtileriyle uyuşmaktadır.

30 Ekim 2009 tarihi itibariyle 1.100 çocuğun da dahil olduğu toplam 2.300’den fazla insan hastaneye kaldırılmıştır. Bunlardan 32’si çocuk olmak üzere toplam 131 kişi yoğun bakım altına alınmıştır. 31 Ekim 2009 tarihi itibariyle ciddi akut solunum yolu hastalık (ARI) belirtisiyle ilişkilendirilen 38 ölüm vakası kayıtlara geçmiştir. İlk epidemiyolojik verilerinin analizi sonucu ölüm vakalarının öncelikle 20-50 yaş arası sağlıklı genç yetişkinlerde meydana geldiği görülmüştür. Ölümcül ve ciddi vakaların hastalık belirtileri görüldükten 5-7 gün sonra doktora başvurdukları rapor edilmiştir.

Bugüne kadar yaşanan Pandemik A (H1N1) 2009 ile ilgili uluslararası deneyimler, özellikle de güney yarımkürede yaşanan deneyimler, klinik olarak kötü sonuçların, doktora geç başvurulması ve destekleyici bakıma erişimin sınırlı olmasıyla ilgili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, bu virüs tedavisi zor olan, çok hızlı bir şekilde gelişebilme ve çok şiddetli akciğer hastalığına yol açabilme özelliğini de göstermiştir.

Ukrayna Sağlık Bakanlığı’nın ülke çapında önerdiği halk sağlığı önlemleri arasında; sosyal hayatta mesafeli olmak (okulların kapatılması ve toplu şekilde bir araya gelinmesinin ertelenmesi), sürveyans aktivitelerinin genişletilmesi, solunumla ilgili hijyenin artırılması (maske kullanılması ve insanlarla yakın temastan kaçınılması) ve risk gruplarını hedef alan aşılama kampanyalarının sürdürülmesi.

Ukrayna Hükümeti hızla gelişen duruma yanıt verebilmek için salgın yanıt planlarının tüm yönetim kademelerinin uyumlaştırılmasının da dahil olduğu koordinasyon mekanizmasını aktif hale getirmiştir.

Ukrayna Sağlık Bakanlığı’nın talebi üzerine DSÖ birden çok disiplinle ilgili uzmanların yer aldığı  bir ekibi ulusal otoriteleri asiste etmek ve pandeminin etkisini azaltmak üzere ülkeye göndermektedir. Ekibin uzmanlık alanları sırasıyla; sağlık acil durum koordinasyonu, vaka yönetimi, epidemiyoloji, laboratuar teşhisi, lojistik ve medya/risk iletişimidir.

DSÖ’nün Mayıs 2009 tarihli tebliğinde hastalığın yayılmasına engel olmadığı için seyahat kısıtlamasına gerek olmadığı bildirilmiştir.

Seyahat edenler kendilerini solunum yoluyla ilgili hijyene dikkat etmek gibi basit koruyucu tavsiyelere uyarak hem kendilerini hem de başkalarını bu hastalığa karşı koruyabilirler Hasta olan kişiler seyahatlerini ertelemeli ve seyahat sonrası hasta olan kişiler ise doktora başvurmalıdır. Bu tavsiyeler sadece Pandemik A(H1N1) 2009 virüsü’nün değil birçok bulaşıcı hastalığın yayılmasını azaltan ihtiyat tedbirleridir.