Orta Afrika Cumhuriyeti'nde sarıhumma

Orta Afrika Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı 3 ölüm vakasının da dahil olduğu toplam 4 şüpheli Sarıhumma vakasını 14 Kasım 2009 tarihinde rapor etmiştir. Söz konusu vakalar  Ombella Mpoko Bölgesi’ne bağlı Yaloké-Bossembelle alt bölgesi  ve La Lobaye Bölgesi’ne bağlı Bagamongone alt bölgesinde rutin olarak gerçekleştirilen Sarıhumma sürveyansı sayesinde tespit edilmiştir.

İlk vaka Yaloké-Bossembelle alt bölgesinde rapor edilmiştir.  Söz konusu vaka 18 yaşında bir sığır yetiştiricisidir. Vakada 6 Ekim 2009 tarihinde ateşle birlikte baş ağrısı, sarılık ve hemorajik belirtiler görülmüştür. Hasta, 14 Ekim 2009 tarihinde öldüğü, Yaloke Sağlık Merkezi’ne kaldırılmıştır. Bu ölüm sonrasında aynı ciddi klinik belirtiler görülen 2 vaka daha rapor edilmiş ve bu vakalar da ölümle sonuçlanmıştır. Yaloke’den 20 km uzaklıkta yer alan Bagamongone adında küçük bir kasabada aynı dönem içerisinde bir başka vaka rapor edilmiştir.

Bangui Pasteur Enstitüsü’nde yer alan Ulusal Laboratuarlarda 3 vakayla ilgili olarak Sarıhumma için yapılan IgM testi pozitif (+) çıkmıştır. Senegal’in Başkenti Dakar’da bulunan Bölgesel Referans Laboratuarı da nötralizasyon testleri sonucunda Sarıhumma’ya karşı gelişen özel antikorlara rastlamış ve böylece vakaların Sarıhumma olduklarını teyit etmiştir. Yapılan testler sonucu diğer hemorajik ateş hastalıklarına rastlanmamıştır. Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen salgın incelemesi sonucunda vakaların temaslılarından 80 adet kan örneği toplanmıştır. Toplanan numunelerin tamamı Bangui Pasteur Enstitüsü’ne incelenmek üzere yollanmış ve yapılan ELISA  testleri sonucu IgM negatif (-) çıkmıştır. Entemolojik araştırmalar sınırlı sayıda ormanlarda görülen Sarıhumma sivrisineğinin var olduğunu göstermiştir.

Bu vakalar 2009 yılı başında Basse Kotto ve Ombella Mpoko bölgelerinde meydana gelen Sarıhumma salgınlarından sonra görülmüştür.   2008 yılında bildirilen 4 olay toplu aşılama kampanyaları ile sonuçlanmıştır.  2008 Nisan ayında Bozoum alt bölgesinde, 2008 Ağustos ayında Boda’da ve 2008 Ekim ayında ise Bimbo ve Briac’da vakalar görülmüştür.  Sarıhumma Ortaklığı’ndan uzmanların oluşturduğu bir grup tarafından 2009 yılında insanlar, insan olmayan primat ve vektörlerde Sarıhumma Virüsü’nün dolaşımı ile ilgili bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Araştırmalar için gerekli laboratuar testlerinin yapılmasına devam edilmektedir.

Salgından etkilenen bölgedeki 327.877 kişilik nüfus için Sarıhumma’ya karşı acil toplu aşılamanın 2009 yılı Aralık ayı başında yapılması planlamıştır. Aşılar GAVI Birliği tarafından finanse edilen ve Sarıhumma Aşısı Temini için Uluslararası Koordinasyon Grubu- YF-ICG tarafından yönetilen küresel acil durum aşı stoklarından sağlanmıştır.  Orta Afrika Cumhuriyeti Afrika’da yer alan ve 2007 yılından beri koruyucu toplu aşılama kampanyalarının yapıldığı endemik 12 ülke grubuna dahil değildir. Bununla birlikte 2008 yılından beri görülen olaylar nedeniyle Orta Afrika Cumhuriyeti bundan sonra meydana gelebilecek salgınlar için yüksek riskli ülke olarak görülmektedir.