ÖRGÜTÜN AMACI :

Madde 1. Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü'nün sınırlarımızdaki (x) örgütünün amacı, Öteki ülkelerdeki bulaşıcı ve salgın hastalıkların sınırlarımızdan ülkeye girmesini ve ülkede çıkan bulaşıcı ve salgın hastalıkların sınırlarımızdan öteki ülkelere yayılmasını önlemektir.
ÖRGÜT :
Madde 2. Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü'nün
Sınırlardaki örgütü "Hudut Sağlık İdareleri"nden oluşur.
GÖREVLİLER :
Madde 3. Hudut Sağlık İdarelerinde sağlık memurları ve koruyucular görev yapar. Hudut Sağlık İdarelerinde görev yapan sağlık memurlarından Hudud ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü'nce uygun görüleni merkezin yöneticisi durumundadır.
YETKİ VE SORUMLULUK :
Madde 4. Hudut Sağlık İdareleri yöneticisi bu yönergede yazılı görevlerin yapılmasından sorumludur. Öteki görevliler yöneticinin emri altında görev yaparlar.


(X) Bu yönetmelikteki "Sınır" deyimi "Kara Sınırları"nın karşılığı olarak kullanılmaktadır.

İdarenin tüm zimmeti yöneticinin üzerindedir. İdareler islerini bağımsız olarak yürütür ve doğrudan doğruya Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü ile yazışırlar.
ÇALIŞMA SAATLERİ :
Madde 5. Hudut Sağlık İdarelerinde görev günün 24 saatinde süreklilik gösteren bir hizmettir. Bu hizmet ulusal bayram günleri ve resmi dinlenme günlerinde de sürdürülür. Hudut Sağlık İdarelerinin görevleri, normal çalışma saatleri dışında yeteri kadar nöbetçi memur bulundurmak, nöbet tutmak olanağı bulunmayan kuruluşlarda ya da durumlarda sürekli olarak göreve hazır bulunmak suretiyle yerine getirilir. Nöbet eşitlik ilkesi gözetilerek idarenin yöneticisi tarafından düzenlenir.
İZİNLER :
Madde 6. Yıllık ve mazeret izini verme yetkisi salt Genel Müdürlüğe aittir.
HUDUT SAĞLIK İDARESİ BULUNMAYAN SINIR KAPILARI :
Madde 7. Hudut sağlık idaresi bulunmayan sınır kapılarındaki sağlık görevleri, sınır kapısının bağlı bulunduğu il sağlık müdürlüğünün önerisi ve valinin onayı ile geçici olarak atanan görevlilerce yürütülür.

HUDUT SAĞLIK İDARELERİNİN SAĞLIKLA İLGİLİ GÖREVLERİ
SINIRDAN ÇIKIŞTA ALINACAK SAĞLIK ÖNLEMLERİ :
Madde 8. Hudut sağlık idarelerince;sınırdan çıkmak isteyen bir kişiye gerek görülürse sağlık muayenesi yapılabilir. Bu muayenenin zaman ve yeri aracın gidişini engellemeyecek ve geciktirmeyecek biçimde gümrük ve öteki işlemler gözönüne alınarak saptanır.
Madde 9. Karantina hastalıklarına yakalanmış kişilerin yurt dışına çıkması engellendiği gibi kişi bir koruyucu gözetiminde ve bir araçla kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerine gönderilir. Hastanın sınıra geldiği araçta içinden kimse çıkmadan yine bir koruyucu gözetiminde teşhis,tedavi ve tecrit yerine gönderilir. Bu göndermelerin 19.maddede belirtildiği gibi "Gönderme Belgesi" ile yapılması zorunludur. Kesin teşhis,tedavi ve tecrit yerlerinde de 22,24,25,26,27,28 ve 31.inci maddede yazılı hususlar aynen uygulanır.
Bunun yanında hastaların oturduğu yer, sağlık örgütüne de gerekli araştırma yapılması için durum, hastanın kimliği ve adresi ile birlikte bildirilir.
Madde 10. Karantina hastalıklarına yakalandığından kuşkulanılan kişilerin de yurt dışına çıkmasına kesin teşhisle bu hastalığa yakalanmadığı anlaşıldıktan sonra izin verilir.

Madde 11. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından hazırlanan ve sıcak iklimlerde gözönüne alınarak sağlık önlemlerini içeren broşürler sınır kapılarında çıkış sırasında hudut sağlık idareleri sağlık memurları tarafından hac'ca gidenlere dağıtılmakla birlikte, gerekli açıklamalar da sözlü olarak yapılır.
Sınırdan hac'ca gitmek üzere çıkış yapanlara en çok bir kiloluk sağlığa uygun ambalajlı hurmaların ülkeye sokulacağı, ötekilerin sınır kapılarında yokedileceği, her yıl hurmalara, hacılar tarafından verilen döviz kaybının önlenmesi için üsteleyerek anlatılır.
Bunun gibi lehimli tenekeler içinde getirilen zemzem sularının dezenfeksiyonu için sınır kapılarında bu tenekeler açılıp, klorlandıktan sonra kişiye verilmektedir. Bu tenekelerin yeniden lehimlenmesi büyük güçlükler doğurduğundan sınırdan hac nedeniyle çıkış yapanlara lehimli ve açılmayacak şekilde kapaklı zemzem getirmemeleri konusunda etkili eğitim yapılır.
Madde 12. Hac nedeniyle Suudi-Arabistan'a gideceklerin ülkeden çıkış ve hac sonunda giriş yapacakları sınır kapıları her yıl Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca duyurulur.
Bu kapılar dışındaki kapılardan hac nedeniyle giriş, çıkışa izin verilmez.

SINIRDAN GİRİŞTE ALINACAK SAĞLIK ÖNLEMLERİ :
Madde 13. Hudut sağlık idareleri, Genel Müdürlük tarafından dünyanın Epidemiyolojik durumuna göre yayınlanan son enfekte daireler listesini gözönünde bulundurmak zorundadır.
Madde 14. Sınır kapılarında kolera, veba ve aksine bir emir olmadıkça sarıhumma için aşı belgesi aranmaz. Çiçek aşısı için Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nün ilgili hükümleri uygulanır.
Madde 15. Hasta olsa bile kişinin yada içinde hasta bulunan bir aracın yurda girmesi engellenemez. Ancak hudut sağlık idaresi herhangi bir bulaşıcı hastalığın ülkeye girerken yayılmasını önlemek için uygulayacağı sağlık önlemlerini alıncaya dek insanları ve aracı idarede tutabilir.
Sınırdan giren herkes yapılacak her türlü sağlık işlemlerinin uygulanmasına uymak zorundadır.
Ancak kolera ile bulaşık bir daireden gelse bile bir kişiden, portör olmadığını gösterir ve geldiği ülke tarafından düzenlenmiş dışkı çözümleme raporu gibi Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nde yeri olmayan belgeler istenemez.
Madde 16. Kara sınır kapısından ülkeye giriş yapmak için gelen karayolu araçlarının şoförleri ve trenlerin yolcu ve yüklerden sorumlu görevlileri; aracında hasta kimse ya da bakteri, mantar ve virüs kültürleri varsa, bunu, Hudut Sağlık İdaresine bildirmekle yükümlüdür. Bu şoför ve tren görevlileri, Hudut sağlık idaresince sorulan sağlıkla ilgili tüm sorunlara da yanıt vermek zorundadırlar.
Madde 17. Sağlık memuru sınır kapısından giriş yapmak için gelen her kişiyi sağlık ve gerekenleri Uluslararası Aşı Belgesi yönünden muayene eder, sağlam gördüğü kişilerin pasaportuna "Sağlık Denetimi Yapılmıştır." damgasını basarak tarih atar ve imzalar. Böylece kişinin sağlık yönünden yurda girmesine izin verilmiş olur.
Madde 18. Sınırdan araçsız giren bir kişinin de kolera, çiçek, veba ve sarıhumma gibi bir karantina hastalığına yakalandığından kuşkulanılan durumda kişi kimse ile temas ettirilmeden özel bir araç ve bir sağlık koruyucusu gözetiminde gönderme belgesi ile Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca saptanan kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerine gönderilir. Aracın da içinden kişi çıkarılır çıkarılmaz, dezenfeksiyon ve dezensektizasyon uygulanır. Ayrıca kişinin tüm eşyası da dezenfekte edilir.
Madde 19. Sınırdan giren araçta bulunan birinin kolera, çiçek, veba ve sarıhumma gibi bir karantina hastalığına yakalandığından kuşkulanılan durumda ise araçtaki yolcuların ve görevlilerin tümü kesin teşhis ve gerekenler portör araştırması, tedavi ve tecrite tabi tutulacağından; aralarından kimse çıkmadan ve özel bir yerde gümrük ve polis muayenesi öncelikle yaptırılarak en kısa sürede hasta ya da şüpheli kişi ve tüm arabadakiler yükü ile birlikte kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerlerine geldikleri araçla ve kimse ile temas ettirilmeden bir sağlık koruyucusu gözetiminde gönderilir.
Hastanın durumu gümrük işlemini beklemeyecek derecede acil ise, hasta bu iş için ayrılmış sağlık aracı ile kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerine en kısa sürede ulaştırılırken hastanın geldiği araç ve araçtakiler de onun ardından yine bir sağlık koruyucusu gözetiminde kesin teşhis,tedavi ve tecrit yerlerine gönderilir.
Bu göndermelerin "Gönderme Belgesi" ile yapılması zorunludur. Toplu olarak gönderilenlerin ise tümünün adı, soyadı ve adresi üç suret halindeki listelere yazılır. Birinci suret, aracı hastaneye ulaştıracak gözlemci koruyuculara imzalattırılarak gönderen sağlık memuru tarafından alıkonur. İkinci ve üçüncü suret gözlemci koruyucuya verilir. Gözlemci koruyucu araç ve içindekiler hastaneye getirildiğinde bu gönderme belgelerinin bir örneğini Başhekim ya da nöbetçi hekime imzalatıp yanında muhafaza eder, bir suretini de hastanedeki bu görevlilere verir. Bu Önlem araç ve içindekilerin tam olarak hastanelere götürülmesini sağlamak içindir.
Karantina hastalığına yakalandığından kuşkulanılan kişi sınırdan giriş ya da çıkış yapan bir trende bulunuyorsa hasta ve hasta ile aynı kompartmanda yolculuk etmiş olanlarla, hasta ile temas kurmuş olanlar ve gerekirse o vagondaki tüm kişiler kesin teşhis ve gerekenler portör araştırması, tedavi ve tecride tabi tutulacağından özel bir yerde gümrük ve polis muayenesi öncelikle yaptırılarak en kısa sürede yükleri ile birlikte kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerlerine özel bir araçla ve kimse ile temas ettirilmeden bir sağlık koruyucusunun gözetiminde gönderilir.
Bu arada hastanın bulunduğu bulaşık vagon, elverişli bir yerde mikrop ve ara hayvanlarından arındırılmak üzere katardan çıkartılır. Tren bulaşık olduğundan kuşkulanılan eşyalar mikrop ve ara hayvanlarından arındırıldıktan sonra bulaşık vagon yerine konan temiz vagonla yoluna devam eder.
Bulaşık vagonu değiştirmek ya da bulaşık vagon olmadan trenin yoluna devam etmesi olanaksızsa tren; bulaşık vagonla bulaşık olduğundan kuşkulanılan eşyalar, mikrop ve ara hayvanlarından arındırılıncaya kadar bekletilir.
Trenden alınıp kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerlerine zorunlu olarak gönderilen kişiler ve eşyaları tren yönetimince ilk trenle ücretsiz olarak gidecekleri yere taşınır.

Madde 20. Hac dönüşü gibi sınırlardan toplu giriş yapılması durumunda, sınır kapılarında bulunan görevlilerin tüm sağlık hizmetlerini yapması olanak dışı olduğundan Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı yeteri kadar sağlık görevlisini sınır kapılarında görevlendirir.
Madde 21. Kesin teşhis,tedavi ve tecrit yerleri genellikle hudut sağlık idarelerinin kuruluşunda bulunan yataklı kurumlardır. Buranın hizmetini yapacak tüm görevliler Bakanlıkça geçici olarak görevlendirildiği gibi bu kuruluşların noksan olan sağlık araç-gereçleri de Bakanlıkça geçici olarak başka kuruluşlardan sağlanır.
Bakanlık bu kesin teşhis,tedavi ve tecrit yerlerini yetersiz görür ya da merkezin kuruluşunda böyle bir yataklı kurum yoksa, kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerlerini saptar.
Madde 22. Kesin teşhis,tedavi ve tecrit yerlerindeki hekimler şüpheli kişiler hakkında gözetim ya da tecrit kararı verebilirler.
Ancak karantina hastalıklarının gözetim ve tecrit süreleri bu hastalıkların kuluçka dönemi sürelerini aşamaz.

Madde 23. Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nde, kuluçka dönemi Kolera için 5, Veba için 6, Çiçek için 14, Sarıhumma için 6 gün olarak saptanmıştır.

Madde 24. Gözetim uygulanacak kişiler tecrit edilemezler ve yer değiştirmekte serbesttirler. Ancak sağlık makamları gözetim döneminde gerekli görürlerse bu kişileri belirli aralarla kendilerine başvurmaya çağırarak sağlık muayenesi yapabilirler.
Madde 25. Gözetime alınmış kişi gözetim süresi içinde gereğinde aşağıdaki hususlara uymak zorundadır.
a) Sağlık durumu ile gideceği ve oturacağı yer hakkında kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerindeki yetkiliye bilgi vermek ve gerekecek sağlık muayeneleri için belirli ve istenilen zamanlarda ilgili sağlık makamına başvurmak,
b) Gözetime alındığı sırada vermiş olduğu adresinde
nakil ya da gezi nedeniyle bir değişiklik olduğunda yeni adresini ilgili sağlık makamına bildirmek.
Madde 26. Gözetime alınan kişilerin ülke içindeki yer değiştirmesi durumunda gidecekleri yeri bildirdikleri sağlık makamı durumu bu kişilerin gidecekleri yerin sağlık makamına en kısa sürede bildirir. Bu makam da onlar için, 24 ve 25 inci maddelerde gösterilen işlemleri uygular.
Madde 27. Gözetime alınan kişilerin gözetim süresi içinde uyacakları hususları bildirir çeşitli, dillerde bastırılmış broşürler, gözetim kararı veren sağlık kuruluşu tarafından ilgililere verilir.
Madde 28. Kesin teşhis, tedavi ve tecrit, yerleri hekimliğince bir şüphelinin hastalığı taşıma çekincesi büyük olarak kabul edilen durumlarda gözetim yerine tecrit uygulanır. Karantina hastalıklarından birine yakalanmış kişi mutlaka tecrit edilir.
Madde 29. Bir salgın hastalık söz konusu olmasa bile yurda sokulmak istenen içme ve kullanma suları ile zemzemler klorlanır ve şüpheli yiyeceklerle açık ya da bir kilodan büyük ambalajlı hurmalar yok edilir.
Madde 30. Sınırdan girecek bir araçla karantina hastalıklarından birinin iletkeni olan hayvanın ülkeye girmesini önleyecek her türlü önlemler alınır.
Madde 31- Salgın hasta ya da salgın hastalık kuşkusu bulunan kişi ya da portör getiren araçlar kesin teşhis, tedavi ve tecrit yerlerinde dezenfekte edilir. Aracın dezenfeksiyonu araç boşaltılır boşaltılmaz yapılır.
Salgın hasta ya da salgın hastalık kuşkusu bulunan kişi ya da portör getirmeyen araçların dezenfeksiyonu, dezensektizasyonu ve öteki sağlık önlemleri hudut sağlık idaresinde uygulanır.
Ancak nerede yapılırsa yapılsın sınırdan giriş yapan araçlara uygulanacak dezensektizasyon, dezenfeksiyon, deratizasyon ve öteki tüm sağlık önlemlerini alırken kişilerin sağlığını tehlikeye sokmamak, araca ve aracın içindeki araç-gerece zarar vermemek ve yangın tehlikesinden kaçınmak zorunluluğu vardır.
Bu önlemler eşya üzerinde de alınırken aynı hususlar gözönünde tutulur.
Madde 32. Bu arada sıtma şüpheli bir kişi görüldüğünde bu kişinin kanı ve adresi alınarak ikisi de bir yazı ile ve imza karşılığında en yakın sıtma örgütüne gönderilir.
Madde 33. Posta paketlerinden;

a) Hudut sağlık idarelerince kolera ile bulaşık bir daireden gelmeleri nedeniyle mikropla ilişki kurduğuna inanılan gıda maddeleri,
b) Bir karantina hastalığı ile bulaşık bir daireden gelen kullanılmış ya da kirlenmiş ve karantinaya tabi hastalıkların hükümlerini uygulama olanağı olan çamaşır, giysi ve yatak takımları sağlık önlemlerine bağımlı tutulur.
Posta, gazeteler ve öteki basılılara hiçbir sağlık önlemi uygulanmaz.
Madde 34. Bir araçta işbu Yönetmelik ile Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereğince dezenfeksiyon gereksinimi gösteren eşya bulunuyorsa hudut sağlık idaresi bunların uygun şekilde dezenfeksiyon yapılmak üzere gümrükte öteki yüklerden ayrı olarak saklanmasını da gümrük idaresinden isteyebilir.
Madde 35. Kara taşıt aracının yönetici şoförü, yolculuk sırasında ölüp de dış ülkelerde gömülenlerin kimliği ile ölüm nedenini içeren bir raporu yurda girerken hudut sağlık idaresi memurluğuna verir.
Madde 36. Başka ülkelerden getirilen ölülerden sınırdan sokulması ya da sınırdan çıkartılması için ölülerin taşınmasına izin verildiğini ve taşınmasında sağlık yönünden sakınca bulunmadığını belgelemek amacıyla yerel sağlık makamından verilmiş "Ölü Nakil Belgesi"nin gösterilmesi zorunludur. Ayrıca bunlar hakkında "Ölülerin Nakline Dair Beynelmilel İtilâfname"nin ilgili hükümleri de uygulanır.
Karantina hastalıkları ile şarbon,cüzzam ve ruam hastalıklarından birine yakalanarak yolda ölenler defin ruhsatı alındıktan sonra sağlık memurunun gözetiminde sınıra en yakın mezarlığa derin çukur kazılarak ve ölünün alt ve üstüne sönmemiş kireç dökülerek, üstündeki giysileri ve varsa tabutuyla birlikte gömülür. Ölüyü getiren araçta, araçta bulunan kişilere portör muayenesi uygulamak, araç ve eşyalar dezenfekte edilmek üzere başka kişilerle temas ettirilmeden bir koruyucu gözetiminde kesin teşhis,tedavi ve tecrit yerine gönderilir.
Madde 37. Hac nedeniyle sınır kapısından çıkış ve giriş yapan kara taşıt araçlarının plaka numarası,markası, cinsi, modeli ile şoförlerin adları ve kadın ve erkek yolcu adedi hac sonunda bir çizelge halinde Genel Müdürlüğe bildirilir. Aynı çizelgenin toplamdan önceki ayrı ölümlerine 35.maddede sözü edilen sınırdan çıktıktan, yeniden sınıra dönünceye dek yolculuk sırasında ölüp de dış ülkelerde gömülenlerin sayısı ile 36.maddede belirtilen sınırdan ölmüş olarak girenlerin sayısı da yazılır.
Madde 38. Hac bulaşık geçtiği taktirde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı, Uluslararası Sağlık Tüzüğü'ne aykırı olmamak koşulu ile bu Yönetmelikte yazılı önlemlere ek önlemler alabilir.
Madde 39. Hudut sağlık idarelerince kişiler, eşyalar ve araçlara işbu Yönetmelik gereğince uygulanacak önlem ve işlemlerden hiç bir ücret alınmaz.
Madde 40. Hudut sağlık idarelerinde uygulanacak sağlık önlem ve işlemleri en kısa sürede ve nedensiz gecikmeye meydan verilmeksizin uygulanır.
HUDUT SAĞLIK İDARELERİNİN YÖNETSEL GÖREVLERİ:
Madde 41. Hudut sağlık idareleri sınır kapısının şu çevre sağlığı hizmetlerini yapar:
a)İçme ve kullanma suyundaki serbest klor miktarı her gün komparatörle denetlenerek bir sonraki ay başında mülki idare amiri ile Genel Müdürlüğe bildirilir.
b) Pis ve birikinti sularının giderilmesi önlemleri aldırılır.
c)Çöplerin yok edilmesi, vektör ve kemiricilerle savaş için ilgili yerel kuruluşların gerekli önlemleri alması sağlanır.
d)Gıda maddeleri ile sağlık yönünden kontrolleri gereken eşya ve levazım denetlenir.
e)Gıda maddeleri satılan yerlerle gıda maddeleri taşıyan araçlar denetlenir.
f) Helaların temiz tutulması ve helalara dezenfektan madde dökülmesi sağlanır.
Madde 42. Hudut sağlık idaresi memuru aynı zamanda sınır kapısındaki görevliler ve onların aile efradı ile kuruluşa başvuran herkesin ilk ve acil tedavi hizmetleri ile pansuman ve enjeksiyonlarını yapmakla görevlidir.
Madde 43. Hudut sağlık idareleri:
a)İdarenin yakacak, ulaştırma ve öteki tüketim araç gereçlerini satın almak,
b)Görevlilerin özlük haklarını ödemek ve Şahıs Emeklilik fişlerini düzenlemek,
c)Binaların yangın önleme, yangın söndürme ve sabotajdan korunma önlemlerini almakla görevlidir.
Madde 44. Bu Yönetmeliği Sağlık ve Sosyal Yardım ve Ulaştırma Bakanlıkları yürütür.
Madde 45. İşbu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.