Genel Esaslar

Amaç

Madde 1- Bu Yönergenin amacı, seyir halindeki gemilerde bulunan gemiadamı, yolcu ve diğer kişilerin yaşamlarını sağlıklı devam ettirebilmeleri, hastalık yada kaza anında ilk yardım ve tıbbi bakım olanaklarından azami seviyede ve doğru olarak yararlanabilmeleri için, geminin kategorisine göre bulunması gereken asgari tıbbi malzemelerin tam ve işlevsel halde bulundurulmasının, usulüne uygun saklanıp korunmasının, kontrolünü ve denetimini yaparak uluslararası geçerliliği olan bir belge ile garanti altına almaktır.

Kapsam

Madde 2- Bu Yönerge, seyir halindeki gemilerde bulunan gemiadamı, yolcu ve diğer kişilere daha iyi tıbbi hizmet verilmesi amacıyla geminin kategorisine göre bulunması gereken asgari gerekli tıbbi malzemelerin, tam ve işlevsel halde bulundurulmasını, usulüne uygun saklanıp korunmasını, kontrolünü, denetimini yaparak uluslararası geçerliliği olan bir belge düzenlenmesinin usul ve esaslarını kapsar.

Dayanak

Madde 3- Bu Yönerge,
23/06/2002 tarih ve 24794 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbi Hizmet Verilmesi İçin Gerekli Asgari Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkında Yönetmelik"in 10 uncu ve 13 üncü maddesine,
31/ 03/1992 tarih ve 92/29/EEC sayılı Konsey Direktifi'ne,
dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönergede geçen;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığı'nı,
b) Genel Müdürlük: Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü'nü,
c) Genel Müdür: Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürünü,
d) Bölge Baştabipliği: Hizmetlerin hızlı, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesi ve denetimi için Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye'nin coğrafi durumu ve hizmetin gerekliliği dikkate alınarak oluşturulan hizmet ve koordinasyon görevi yapan birimini,
e) Denetleme Merkezi: Genel Müdürlüğün taşra ünitelerinden olan, Sahil Sağlık Denetleme Merkezlerini,
f) Yönetmelik: Seyir Halindeki Gemilerde Daha İyi Tıbbi Hizmet Verilmesi İçin Gerekli Asgari Sağlık ve Güvenlik Koşulları Hakkındaki Yönetmeliği,
g) Gemi Tahlisiye Sandalı: Gemiyi terk amacıyla kullanılan ve tehlikedeki kişilerin canlarını kurtarmaya elverişli her tip makineli ve makinesiz deniz aracını,
h) Gemi Sahibi: Geminin, adına kayıtlı olduğu gerçek veya tüzel kişiyi, ancak gemi intikal yolu ile başka birine geçmişse veya kayıtlı olduğu sahibinden başka gerçek veya tüzel kişiler tarafından anlaşmalara göre kısmen veya tamamen işletiliyorsa o durumda gemiyi kiralayan veya işleten gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Tıbbi Malzeme: EK-I de belirtilen listede yer alan ilaç, tıbbi araç ve gereçleri,
j) Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası: EK-II de belirtilen, EK-VIII deki denetim tutanağına istinaden düzenlenen ve geminin, sefer sırasında ilaç, tıbbi araç ve gereçler açısından yeterli olduğunu garanti eden, denetleme merkezindeki tıp doktoru tarafından onaylanmış belgeyi,
k) MFAG: Tıbbi İlk Yardım Rehberini (Medical First Aid Guide) ISBN 92-801-1316-X numaralı IMO yayını,
l) IMDGC: Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yük Taşımacılığı Yasasını (İnternational Maritime Dangerous Goods Code) ISBN 92 4 154231 4 numaralı Dünya Sağlık Örgütü yayını,
m) IMGS: Uluslar arası Sağlık Örgütü'nün yayımı olan Gemiler İçin Uluslararası Tıp Rehberi (International Medical Guide for Ships),
ifade eder.

Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası Düzenlenmesi ve Kontroller Sırasında Uyulması Gereken Usul ve Esaslar

Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası talebi

Madde 5- Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası talebinde bulunan geminin kaptanı veya vekili; istem dilekçesi, geminin kategorisine göre donatılmış tıbbi malzeme listesi ve varsa eski sertifikası ile birlikte geminin uğrak yaptığı limanın denetleme merkezine, hareketinden en az 24 saat önce başvurur. Uğrak yaptığı limanda denetleme merkezi bulunmaması veya denetim ekibinin oluşturulamadığı durumlarda, gemi jurnali kayıtları ile durumun belgelendirilmesi halinde, bu şartlara haiz ilk limanda Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası düzenletme talebinde bulunur.
Başvuru dilekçesinde, gemi kaptanı veya vekilinin kaşesi, imzası ve gemi mühürü okunaklı olarak bulunmalıdır.
Başvurunun incelenmesi ve denetim ekibinin oluşturulması
Madde 6- Dilekçe, ekleriyle birlikte, gelen evrak defterine kaydedilir.
Denetleme merkezi baştabibi veya sorumlu tabibi tarafından dilekçe ve ekleri incelenir ve denetim ekibi görevlendirilir. İnceleme ve denetim ekibi, en az iki kişiden oluşur. Bunlardan birisinin doktor olması şarttır. Diğeri, ilgili denetleme merkezindeki personel durumuna göre sağlık memuru, çevre sağlığı teknisyeni veya hemşire olabilir.
Denetleme merkezi baştabibi veya sorumlu tabibi uygun görürse ekip elemanlarının sayısını arttırabilir, fakat azaltamaz.
İnceleme ve denetim ekibinin gemideki görevleri
Madde 7- İnceleme ve denetim ekibi, gemide aşağıdaki iş ve işlemleri yapar;
a) Gerektiğinde inceleme ve denetim ekibinin gemiye gidiş-dönüşü için gerekli araç, gemi kaptanı veya vekili tarafından sağlanır.
b) İnceleme ve denetim ekibi, kaptan veya vekilinin vermiş olduğu dilekçe ve eklerine göre;
1) Geminin kategorisini belirler,
2) Geminin tüm yaşam mahallerinin, diğer kullanım alanlarının genel hijyen ve temizlik şartlarına haiz olup olmadığını kontrol eder,
3) Geminin kategorisine göre bulundurulması gereken tıbbi malzemeleri kontrol ederek denetler. Tıbbi malzemenin başka bir ülkeden temin edilmiş olması halinde Yönerge'nin terapödik gruplarında belirtilmiş olan farmakolojik isimlerdeki ilaçların gemide bulunmaması durumunda denetim ekibi, aynı terapödik gruptaki başka bir farmakolojik isimdeki ilacın veya aynı farmakolojik isimdeki farklı formlardaki ilaçların bulunmasını yeterli görebilir,
4) Tıbbi malzemelerde eksiklik tespit edildiğinde bu eksiklikler, kaptan veya vekiline geminin hareketinden önce tamamlattırılır,
5) Tıbbi malzemelerin saklanma ve korunma şartlarını, son kullanım tarihlerini EK-III/A'ya göre kontrol ederek, son kullanma tarihleri geçmiş olan tıbbi malzemelere EK-III/B deki tutanakla el koyar,
6) Uyuşturucu ve Psikotrop ilaçların, EK-IV de belirtilen şartlara uygun olarak muhafaza edilip edilmediğini kontrol eder,
7) Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yük Taşımacılığı Yasasında (IMDGC) belirtilen tehlikeli yükleri, bunların kalıntılarını veya çöplerini taşıyan gemilerin Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yük Taşımacılığı Yasasına (IMDGC) göre bulundurmaları gereken antidotlar açısından uygunluğunu denetler,
8) Gemi tahlisiye sandallarında, C kategorisi gemiler için gerekli olan tıbbi malzemeleri bu Yönerge'ye uygun bulundurup bulundurmadığını denetler,
9) Gerekli olan ilk yardım setinin EK-V de belirtilen esaslara uygunluğunu denetler,
10) Mürettebat arasında görevli tıp doktoru bulunmayan ve 12 den fazla yolcu taşıyan açık deniz gemilerinde bulundurulması gereken doktor çantasındaki tıbbi malzemeleri denetler,
c) Yapılan kontrol ve denetim sonucunda tespit edilen durum, EK-VIII deki tutanakla gemi kaptanı veya vekiline bildirilir.
Bu tutanak Bölüm A, Bölüm B, Bölüm C den oluşmakta olup, yerine yenisi verilinceye kadar geminin revirinde, reviri bulunmayan gemilerde uygun bir yerde Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası ile birlikte asılması ve geminin kaptanı veya vekili tarafından gemiye patenta verilmeden önce veya bir sonraki kontrolde denetim ekibine gösterilmek üzere Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası ile beraber muhafaza edilmesi zorunludur. Geminin tıbbi malzemelerinde eksiklik olması durumunda, eksiklikler tamamlanıncaya kadar gemiye patenta verilmez.
Yapılan denetim sonucunda eksiklik bulunmayan gemiler için, bu durumu tespit eden EK-VIII in Bölüm A sı doldurulacaktır.
Yapılan her denetim sonucunda eksikliği tespit edilen gemiler için, EK-VIII in Bölüm B si doldurulacaktır.
Bölüm B de belirtilmiş olan eksikliklerin giderilmesinden gemi kaptanı veya vekili sorumludur. Bu eksikliklerin giderilmesini müteakiben gemi kaptanı veya vekili tarafından Bölüm C doldurulacaktır.
d) Yapılan her gemi denetiminde Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasının varlığı sertifikada istenen gerekliliklerin yerine getirildiği anlamı taşımaz. Sertifikanın zamanını geçmesi veya bulunmaması, tek başına cezayı gerektirmez. Bu gemiler, sertifika gerekliliklerini yerine getiriyorlarsa sertifika aranmaz, ancak geçerli sertifikası olmayan gemiler her limanda bu gereklilikler yönünden yeniden denetlenir. Bu gereklilikleri yerine getirmeyen gemilere patenta düzenlenmez ve limandan kalkışına izin verilmez. Sertifikası bulunan gemilere yapılan denetimlerde, gemi kaptanının beyanı esas alınarak sertifika gereklilikleri denetimi yapılmayabilir.

Yolcu gemileri için ilave koşullar

Madde 8- Mürettebatı arasında görevli tıp doktoru bulunmayan ve 12'den fazla yolcu taşıyan açık deniz gemilerinde bir doktor çantası bulundurulması zorunludur.
a) EK-VII de belirtilmiş olan listedeki tüm tıbbi malzeme, doktor çantasında bulundurulmalıdır. Bu çanta kilitli olmalı ve kilitli bir bölümde muhafaza edilmelidir. Anahtarlar kaptan veya vekili yada görevlendirdiği sağlık zabitinde bulunur.
b) Doktor çantası etiketinde "Bu çantadaki tıbbi malzemeler sadece görevli tıp doktoru veya sağlık zabiti tarafından kullanılabilir." şeklinde bir ifade yer almalıdır.
c) Yolcu gemilerinde, her 100 kişi için bir ilk yardım seti olmak üzere maksimum üç set bulundurulmalı ve bu setlerden birisi doktor çantasında olmalıdır.
d) İlk yardım seti taşınabilir, su geçirmez bir kutuda muhafaza edilmeli ve üzerinde açık ve herkesin görebileceği bir şekilde "ilk yardım seti" ifadesi bulunmalıdır.
e) İlk yardım setinde EK-V de belirtilen tıbbi malzemeler bulundurulmalıdır.
Tehlikeli madde taşıyan gemiler için ilave koşullar
Madde 9- Tehlikeli yükleri, bu yüklerin kalıntılarını ve çöplerini taşıyan gemiler, bu Yönerge haricinde ayrıca, IMDGC ve MFAG'da belirtilmiş ve güncellenmiş olan yükümlülükleri de yerine getirmelidir.
Gemide taşınacak her türlü tıbbi malzeme miktarı; risk tahminine, mürettebat sayısına, yolculuğun uzunluğuna ve kazaya maruz kalma riskine göre belirlenmelidir.
Yük itibariyle tehlikeli madde taşıyan gemi kapsamında olmayan ancak bulundurduğu malzeme bakımından tehlike doğurabilecek özellikte olan gemiler kategorilerine bakılmaksızın, EK-I deki listeye ilave olarak uygun antidotu da bulundurmalıdır.
Bu maddelerin gemi tıbbi malzeme deposunda olması durumunda ayrıca temin edilmesi zorunlu değildir.
Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası düzenlenmesi
Madde 10- İnceleme ve denetim sonucunda;
a) Gemide düzenlenen denetim tutanağına istinaden EK-II de yer alan Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası düzenlenerek, inceleme ve denetim ekibindeki doktorun kaşesi ve imzası, denetleme merkezinin mühürü basılarak tarih atılır.
b) Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasının;
1) Birinci nüshası, gemi kaptanı veya vekiline verilir,
2) İkinci nüshası, gemiden alınan dilekçe ve varsa geminin bir önceki Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasısıyla birlikte denetleme merkezinde dosyalanır.
c) Denetleme merkezleri, verilen sertifikaları, günlük olarak HSSBS'ye kayıt eder.
d) Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasının son üç aylık geçerli dönemi içinde, gemi kaptanının kendi isteği ile denetleme merkezine başvurması durumunda yapılan denetleme ve inceleme neticesinde Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikası yenilenebilir.

Sorumluluk
Madde 11- Gemi sahibi ve kaptanı, bu Yönergede yer alan gerekliliklerin yerine getirilmesinden sorumludur.
a) Gemi sahibinin sorumluluğu; bir gemi sahibi, geminin genel hijyen ve temizlik şartlarının yerine getirilebilmesi için gereken teknik donanımın ve malzemenin, tüm tıbbi malzemelerin bu Yönerge şartlarına uygun olarak depolanması için gereken donanım masraflarından, hijyen ve temizlik için gerekli malzeme ve teknik donanımın, tıbbi malzemelerin ihtiyaç duyulması halinde derhal kullanılması için stokların zamanında tedarik edilebilmesi ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla yapılacak masrafların karşılanmasından ve gemiadamlarına hiçbir maddi külfet yüklenmemesinden sorumludur.
b) Kaptanın sorumluluğu; geminin genel hijyen ve temizlik şartlarının yerine getirilmesinden, bunun için gereken teknik donanımın ve malzemenin kullanılmasından, tıbbi malzemelerin EK-III/A "Tıbbi Malzemenin Saklanması Korunması ve Son Kullanma Tarihi Geçmiş Olan Tıbbi Malzemelerin İmha Şartları"nda belirtilen koşullarda temininden, kullanılmasından, kullandırılmasından, muhafaza edilmesinden ve imha ettirilmesinden, uyuşturucu ve psikotrop ilaçların EK-IX daki form aracılığı ile İl Sağlık Müdürlüğü'ne başvurularak temin edilmesinden sorumludur.

Denetim, Yasaklar ve Cezai Müeyyideler

Denetim

Madde 12- İnceleme ve denetim ekibi;
a) Gemiye patenta vereceği zaman;
1) Yaşam Mahallerinde genel hijyen ve temizlik şartlarının yerine getirilip getirilmediğini, bunun için olması gereken teknik donanımın ve malzemenin olup olmadığını
2) Tıbbi malzemelerin EK-I deki şartlara uygun olup olmadığını,
3) Tıbbi malzemelerin EK-III/A daki şartlara uygun olarak muhafaza edilip edilmediğini, son kullanma tarihi geçmiş olan malzeme bulunup bulunmadığını,
4) Gemi tahlisiye sandallarında C kategorisi gemiler için gerekli olan bu yönergeye uygun tıbbi malzemeleri bulundurup bulundurmadığını,
5) Uyuşturucu ve Psikotrop İlaçların EK-IV e göre muhafaza edilip edilmediğini, EK-VI/A da belirtilen Uyuşturucu ve Psikotrop İlaçların sarf defterinin bulunup bulunmadığını ve kullanılan ilaçlarla ilgili defter kayıtlarını,
6) İlk yardım seti içinde bulundurulması gereken tıbbi malzemelerin EK-V de belirtilen şartlara uygun olup olmadığını,
7) Doktor çantasının içinde bulundurulması gereken tıbbi malzemelerin EK-VII de belirtilen şartlara uygun olup olmadığını,
8) Gemi kaptanı veya sağlık zabitinin ilaç ve tıbbi malzemelerin kullanımları ile ilk yardım eğitimlerinin olup olmadığını,
denetler.
b) Görülen eksiklikleri EK-VIII deki tutanakla tespit ederek, eksiklerin giderilmesi için tutanağın bir nüshasını gemi kaptanına veya vekiline teslim eder.
Eksiklikler giderilmeden gemiye patenta verilmez.
Yasaklar ve Cezai Müeyyideler
Madde 13- Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasıdaki tıbbi gereklilikleri yerine getirmeyen gemilerin limandan ayrılması yasaktır.
Tespit edilen eksiklikleri yerine getirmeden limandan hareket eden gemiler hakkında 2548 sayılı Gemi Sağlık Resmi Kanunu'nun 6 ncı maddesinine göre cezai işlem uygulanır.
Verilen para cezalarına karşı itiraz, Genel Müdürlüğe bir dilekçe ile doğrudan yapılır. İtiraz, cezanın uygulanmasını ve tahsilini durdurmaz.
Gerçeğe aykırı beyanda bulundukları tespit edilen gemi kaptanı veya vekili hakkında tutanak düzenlenerek 2548 sayılı Gemi Sağlık Resmi Kanunu'nun 6 ncı maddesinine göre cezai işlem uygulanır.

Son Hükümler

Kayıp veya Zayi
Madde 14- Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasının herhangi bir sebeple kayıp veya zayi olması halinde yenisi talep edilebilir. Bu durumda;
Geminin sahibi, kaptan yada vekili ilgili denetleme merkezine Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasını kayıp veya zayi ettiğini beyan eden ve alındığı denetleme merkezinin adını ve düzenlenme tarihini bildiren bir dilekçe ile başvurur.
Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasını kayıp veya zayi eden gemiye yeni bir belge düzenlenir. Yenilenen Gemi İlaç ve Tıbbi Donanım Sertifikasının geçerlilik süresi yenilendiği tarihten itibaren 1 (bir) yıldır.
Çeşitli Hükümler
Madde 15- Denetim ekibi gemi kaptanına ilave veya farklı miktarlardaki tıbbi malzemenin gerekip gerekmediğini belirtebilir.
Yürürlük
Madde 16- Bu Yönerge onay tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17- Bu Yönergenin hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.