ÇİN

CHINA

Başkent: Beijing

Nüfus (2009): 1.338.612.000

Konum: Doğu Asya

 

Sıtma: P. vivax ve P. falciparum kaynaklı

Sarıhumma: Yok

Uluslararası yolculuklarla ilgili riskler yolcunun özelliklerine (yaş, cinsiyet, sağlık durumu vs.) ve yolculuğun özelliğine (güzergah, amaç, süresi vs.) göre değişir. Uygun koruyucu tedbirler ve özel önlemler, beklenmedik ve kötü sağlık risklerini azaltmaktadır. Bu konuda yetişmiş tıp doktorları birçok konuda yardımcı olmakta ve tavsiyelerde bulunmaktadır. Ancak bilgi almak, ilgili riskleri kavramak ve yolculuk için gerekli önlemleri almak seyahat edecek kişinin kendi sorumluluğundadır.

Sağlıksız yiyecek ve içecekler, kazalar, güneşin zararlı etkileri ve böcek ısırıkları gibi yolculuk esnasında karşılaşabileceğimiz önemli sağlık sorunları hakkında bilgi sahibi olmak hayati önem taşır. Bu sağlık problemlerinin bir çoğu aşılama ile engellenemez. Bu yüzden, aşı ve ilaç dışında bazı özel koruyucu önlemlerin de alınması gerektiği unutulmamalıdır.

AŞI İLE ÖNLENEBİLİR HASTALIKLAR İÇİN AŞILAMA

Aşı

Aşı ile önlenebilir hastalıklar için öneriler ve gereklilikler

Rutin aşılar

Difteri+tetanoz aşısı ve Hepatit B aşısı tüm yurtdışı seyahatlerinde tavsiye edilir.

Hepatit A

Hepatit A aşısı ile daha önce aşılanmamış olan ve gıda hijyeninin şüpheli olduğu kırsal bölgelere uzun süreli seyahat edecek kişilere tavsiye edilir. Hepatit A’nın yaygın olduğu (bkz. harita) ülkelere çalışmak üzere giden kişilere özellikle önerilir.

Tifo

Tifo riskinin yüksek olduğu, özellikle küçük kentlere ve köylere giden ve kırsal alanlarda bir süre kalmayı planlayan kişilere, yetersiz hijyen koşullarına maruz kalanlara, antibiyotiğe dirençli organizmaların var olabileceği yerleri ziyaret edecek olan kişilere önerilir. Ancak; temiz içme suyunun ve yiyeceğin hassasiyetle seçilmesi tifoyu önlemede aşıdan daha önemlidir.

Japon Ensefaliti

1 aydan daha uzun süreli olarak kırsal bölgelere seyahat edecek ya da korunmasız olarak açık hava aktivitelerine katılacak yolcular için, özellikle gün batımından sonra açık havada bulunacak kişiler için önerilir.


ZORUNLU AŞILAMA

Sarıhumma hastalığının görüldüğü bir ülkeden gelen tüm yolculardan on gün önce sarıhumma aşısı ile aşılandığını gösteren uluslararası aşı sertifikası istenir.


SITMA

Sıtma tehlikesi (P. falciparum kaynaklı olan dahil) Hainan ve Yunnan’da mevcuttur. Klorokin ve sülfadoksin-pyrimetamin'e karşı dirençli P. falciparum rapor edilmiştir. Bazı orta ve güney eyaletlerde (Anhui, Henan, Hubei, Ghuizhou ve Jiangsu) sınırlı P. vivax tehlikesi bulunmaktadır. Kentsel alanlarda sıtma tehlikesi yoktur.

Sıtmadan korunmak için gitmeden önce başlanması gereken ilaçlar:

P. falciparum kaynaklı sıtma riski olan Hainan ve Yunnan eyaletleri ziyaret edilecekse;
Meflokin 250mg tablet haftalık (haftada 1x250 mg tablet alınmak üzere seyahate çıkmadan 1 hafta önce başlanır, seyahat boyunca ve seyahatten sonra 4 hafta daha devam edilir.) ya da
Doksisiklin 100mg kapsül günlük (günde 1x100 mg tablet alınmak üzere seyahate çıkmadan 1 gün önce başlanır, seyahat boyunca ve seyahatten sonra 4 hafta daha devam edilir).

P. vivax kaynaklı sıtma riski olan bölgeler ziyaret edilecekse;
Klorokin 300mg haftalık (haftada 2x150 mg tablet alınmak üzere seyahate çıkmadan 1 gün önce başlanır, seyahat boyunca ve seyahatten sonra 4 hafta daha devam edilir). ya da
Doksisiklin 100mg kapsül günlük (günde 1x100 mg tablet alınmak üzere seyahate çıkmadan 1 gün önce başlanır, seyahat boyunca ve seyahatten sonra 4 hafta daha devam edilir).

Hiçbir koruyucu ilaç tedavisi sıtmaya karşı %100 koruma sağlamaz. Sıtmadan ve sinek ısırmalarıyla bulaşan diğer hastalıklardan korunmak için bazı özel önlemlerin de alınması gerekir. Böcek uzaklaştırıcılar kullanmak, geceleri uyurken cibinlik ile yatmak, sinek bobinleri, böcek spreyleri, uzun giysiler giymek gibi özel önlemler almak çok büyük önem taşır. Böceklere karşı alınacak önlemler hakkında buraya tıklayarak detaylı bilgi alabilirsiniz.


Seyatinizde Sağlıklı Kalabilmek İçin

Böcek ısırmalarına dikkat: Bir çok bulaşıcı hastalık böcek sokmasları nedeniyle bulaşır. Bu hastalıklara karşı en iyi korunma, böcek ısırmalarına karşı önlem alarak sağlanır (Bkz. Hastalık Etkeni Olabilecek Böcekler ve Diğer Hayvanlar).

  • Böcek uzaklaştırıcılar, açıkta kalan cilde ve giysilere, sinekleri uzak tutmak üzere tatbik edilen maddelerdir. Bir uzaklaştırıcıdaki aktif madde (genellikle DEET) böceği öldürmez ancak uzaklaştırır. Boyun, el ve ayak bilekleri tatbik için hedef bölgelerdir, ancak bu esnada maddeyi cildin mukoz zarlarına temas ettirmemeye dikkat ediniz. Böcek uzaklaştırıcılar, yüze sıkılmamalı veya göz kapakları ve dudaklar gibi yerlere sürülmemelidir. Bu maddeler; hassas, güneşten yanmış veya hasarlı cilt ya da derin cilt kıvrımlarına tatbik edilmemelidir. Ürün cilde uygulandığı zaman, uzaklaştırıcı etkisi 15 dakikadan başlayıp 10 saate kadar sürebilir.
  • Akşamın erken saatlerinde tatbik edilen uzaklaştırıcının yanı sıra bir de sineklerin geçemeyeceği bir ağ (cibinlik) altında uyumak tavsiye edilen yöntemdir.
  • Böcek spreyleri, hızlı bir yere serme ve öldürme için çok etkili ilaçlardır. Bu spreyler, bir odada aerosol yaratmak üzere bir haşarat ilacı ve ileriye iten bir kuvvetten oluşur. İç uyuma mekanları yatma vaktinden önce spreylenmelidir. Kalıntı veya iz bırakan etkisi yoktur, ancak; bir odayı ilaçlamak o odayı böceklerden tamamen arındırır fakat bu etki kısa süreli olabilir. Sprey sıkmak ve bir bobin ya da vaporizatör veya sineklerin geçemeyeceği bir ağ kullanmak gibi kombine yöntemler daha çok tavsiye edilir.

Hayvanlar tarafından yaralanmalara ve ısırılmalara dikkat: Hayvanlarla doğrudan temas kuduz gibi hastalıkların yayılmasına da yol açabilir veya ciddi yaralanma ya da hastalık nedeni olabilir (Bkz. Hastalık Etkeni Olabilecek Böcekler ve Diğer Hayvanlar).

  • Seyahatten önce tetanoz aşısı yaptırın. Eğer daha önceden yaptırdıysanız tarihini kontrol edin.
  • Kedi ve köpek dahil herhangi bir hayvanın yiyeceğine ya da kendisine temas etmekten kaçının. Sağlıklı gibi görünen bir hayvanda kuduz yada başka bir hastalık olabilir.
  • Çocuklarınızın hayvanlara temas etmemesine dikkat edin.
  • Herhangi bir hayvan tarafından yaralandığınızda ya da ısırıldığınızda, yarayı bol sabunlu suyla yıkayın ve derhal hekime başvurun.
  • Herhangi bir hayvan tarafından yaralandığınız ya da ısırıldıysanız, seyahat dönüşü mutlaka bulunduğunuz ildeki sağlık müdürlüğüne bunu bildirin.

Yiyecek ve içeceklere dikkat: Yiyecek ve içeceklerden bulaşan hastalıklar en sık karşılaşılan seyahat hastalıklarıdır. Bu hastalıklar genellikle kusma ve ishale neden olur (Bkz. Yolcu İshali).

  • Ellerinizi, özellikle yemekten önce sık sık sabun ve su ile yıkayın. Eğer sabun ve su mevcut değilse en az %60 alkol içeren el jellerini kullanın.
  • Sadece şişelenmiş ya da kaynatılmış içecekleri için. Açık sulardan, çeşme sularından ve bu sulardan elde edilen buzları kullanmaktan kaçının.
  • Sokak satıcılarından yiyecek ve içecek almayın.
  • Gıdaların tam olarak piştiğinden emin olmadan yemeyin.
  • Pastörize edilmemiş ya da edildiğinden emin olamadığınız süt ve süt ürünlerini almaktan kaçının.

Yaralanmaları önlemek için: Araba kazaları seyahatlerde en önde gelen yaralanma nedenidir. Aşağıdakilere dikkat ederek bu yaralanmalardan kendinizi koruyabilirsiniz (Bkz. Seyahatte Çevresel Sağlık Riskleri).

  • Alkollü araba kullanmayın.
  • Ülkenin trafik kurallarındaki farklılıklara dikkat edin.
  • Bisiklet ve motosiklet kullanırken mutlaka kask kullanın.
  • Aşırı dolu otobüs ya da minibüslere binmekten kaçının.
  • Eğer mümkünse yerel bir şöför tutun.
  • Geceleri araba kullanmaktan kaçının.

Yükseklik hastalığı: Eğer Himalaya Dağları'nı ziyaret edecekseniz yükseklik hastalığına yakalanmamak için yavaş yavaş tırmanmalısınız. Hızlı tırmanma sonucu uykusuzluk, baş ağrısı, bulantı, iştahsızlık gibi belirtiler başlar. Eğer bu belirtiler düşük bir irtifada başlamışsa derhal tıbbi bir yardım bulmalısınız. Tedavi edilmeyen yükseklik hastalığında akciğer ve beyin ödemi oluşmasından dolayı bazı vakalarda sonuç ölümcül olabilmektedir (Bkz. Seyahatte Çevresel Sağlık Riskleri).


İLGİLİ KONULAR

Seyahat Sağlığı

Seyahatte Genel Sağlık Önerileri

Seyahatte Çevresel Risk Faktörleri

Hava yolculuğunun Sağlık Üzerindeki Etkileri

Böcekler ve Hastalık Etkeni Olabilecek Diğer Hayvanlar

Sağlık Çantası

Seyahat Sağlığı Merkezleri

Dünya Sağlık Örgütü İnteraktif Risk Haritası

Kaynaklar (Sources)

  1. WHO - International travel and health  (http://www.who.int/ith/chapters/en/index.html)

  2. CDC (http://wwwn.cdc.gov/travel/destinationChina.aspx)

  3. MapQuest (http://atlas.mapquest.com/atlas/?region=china)

   
2008 © Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
Kemankeş Cad. Karamustafapaşa Sk.No:21 34425 Karaköy / Beyoğlu / İSTANBUL
Tel:(0212) 293 36 74(8 hat) / Fax: (0212) 293 36 83